Diyette Plato Dönemi: Sorun Kilo Değil, Yaklaşım
Fatma Sarıçam
Diyet yapan çoğu kişi plato dönemini şöyle okur:
“Artık işe yaramıyor.”
Bu yanlış okuma yüzünden de yapılan ilk şey şudur:
- Daha az yemek
- Daha çok egzersiz
- Daha sert kurallar
Ve genellikle sonuç: daha uzun süren bir plato.
Çünkü plato bir direnç değil, uyumdur.
Plato Nedir, Ne Değildir?
Plato:
- Vücudun yeni kilo ve enerji dengesine adapte olmasıdır
- Metabolizmanın “yavaşlaması” değildir
- “Artık kilo veremem” anlamına hiç gelmez
Ama şunu net söyleyeyim:
Plato döneminde verilen yanlış tepkiler, gerçekten kilo vermeyi zorlaştırır.
1️⃣ Plato Döneminde Beslenme Nasıl Olmalı?
En sık yapılan hata:
“Biraz daha kısayım, mutlaka kırılır.”
Hayır. Çoğu zaman tam tersi olur.
Yapılmaması Gerekenler
- Öğün atlamak
- Karbonhidratı sıfırlamak
- “Temiz ama çok az” yemek
- Sürekli kalori düşürmek
Bunlar vücuda şu mesajı verir:
“Tehlike var. Tutunduğun kiloyu bırakma.”
Ne Yapılmalı?
- Öğün düzeni korunmalı
- Protein alımı yeterli olmalı
- Karbonhidrat stratejik kullanılmalı
- Günlük enerji alımı sürdürülebilir seviyede tutulmalı
Plato döneminde amaç:
Vücudu ikna etmek, zorlamak değil.
2️⃣ Egzersiz: Daha Fazlası Her Zaman Daha İyi Değil
Plato görünce yapılan ikinci hata:
“Egzersizi artırayım.”
Ama zaten yorgun, kısıtlanmış bir bedene daha fazla yük bindirmek çoğu zaman ters etki yapar.
Şunları sorgula:
- Sürekli yüksek yoğunluk mu yapıyorsun?
- Dinlenme günlerin gerçekten var mı?
- Kardiyo + kısıtlama birlikte mi ilerliyor?
Eğer cevapların çoğu “evet” ise:
Platonun nedeni fazla stres olabilir.
Plato Döneminde Egzersiz Stratejisi
- Ağırlık antrenmanı öncelik olmalı
- Kardiyo “yakma” aracı değil, destek olarak görülmeli
- Dinlenme günleri planlanmalı
Unutma:
Kas, güven ortamında gelişir.
Yağ kaybı da öyle.
3️⃣ Yeme Davranışı: Asıl Kırılma Noktası
Plato dönemlerinin çoğu tabakta değil, kafada çözülür.
Bu dönemde danışanlarda sık gördüğüm düşünceler:
- “Bir şeyleri yanlış yapıyorum”
- “Artık kontrolü kaybettim”
- “Demek ki bu kiloda kalacağım”
Bu düşünceler şunu tetikler:
- Daha sert kontrol
- Daha fazla baskı
- Daha fazla yeme odağı
Ve ironik olarak: yeme davranışı daha düzensiz hale gelir.
Yapılması Gereken Zihinsel Ayar
- Kilo yerine davranışa odaklanmak
- Tartıyı tek gösterge olmaktan çıkarmak
- “Bozdum” dilini terk etmek
Plato döneminde en çok ihtiyaç duyulan şey:
Sabır değil, yön değişikliği.
En Büyük Kendini Sabote Etme Cümlesi
“Hiçbir şey değişmiyor, o yüzden daha da sıkacağım.”
Bu cümle:
- Vücudu değil
- Süreci değil
- Seni kilitler
Plato, “daha sert” olma çağrısı değildir.
Plato, “daha akıllı” olma çağrısıdır.
Özetle;
Plato dönemi başarısızlık değildir.
Ama onu yanlış yönetmek başarısızlığa çevirebilir.
Eğer:
- Sürekli aynı kiloda takılıyorsan
- Daha az yemene rağmen ilerleme yoksa
- Yeme davranışın giderek daha gergin hale geliyorsa
Sorun iraden değil.
Sorun yaklaşımın.
Kilo, baskıyla değil; güvenle bırakılır.
Ve bu güven, plansızlıkla değil; doğru stratejiyle kurulur.